Tags: мая творчасьць

sheshory

Бацькаў сьцяг

Калі я цяпер гляджу хроніку 94-95-х гадоў, мне ня верыцца, што Лукашэнка сапраўды мог езьдзіць у машыне зь бел-чырвона-белым сьцягам, выступаць на сходах пад гэтым жа сьцягам, увогуле, хоць як-небудзь быць зьвязаным з нашай нацыянальнай сымболікай. Бо я ня памятаю тых часоў.

Я памятаю, што на выбарах 1994 года бацька хацеў галасаваць за Шушкевіча, а маці – за Пазьняка. Я памятаю іх вечаровыя палітычныя спрэчкі на гэты конт. Але я ня памятаю Лукашэнку пад бел-чырвона-белым сьцягам.

Я памятаю, як мне ў школе замовілі намаляваць Пагоню, каб павесіць у клясе. Але маю Пагоню так і не павесілі. Бо прыйшлі іншыя часы. Вось пасьля гэтага ў маёй памяці і зьявіўся Лукашэнка. Лукашэнка і яго сымболіка.

maryjka_ неяк пісала, што адзін са складнікаў сапраўднага беларуса – гэта сшыты ім жа нацыянальны сьцяг. Калі мы ехалі са Сьцёпам у яго машыне па Нью-Ёрку, я запытала, здымаючы з лабавога шкла чырвона-зялёны сьцяг, навошта яму гэта? А пасьля ўзамен пашыла яму бел-чырвона-белы з пагоняй.

У маіх бацькоў дома ў шафе ляжыць акуратна складзены вялікі бел-чырвона-белы сьцяг. Бацька купіў яго ў 95-м у звычайнай краме. Я неяк папрасіла аддаць сьцяг мне. І бацька было ўжо згадзіўся. Але пасьля перадумаў, сказаўшы: “Калі прыйдзе новая ўлада, я вывешу яго з балкону”.

На выбарах 2006 года, 19 сакавіка, мае бацькі прыехалі да мяне ў Менск. І я думала, што яны едуць не пускаць мяне на плошчу. А яны зайшлі ў кватэру і пачалі зьбірацца ісьці са мной. І я хавала па кішэнях значкі і стужкі і баялася. А там, на плошчы, бацька павязаў мне бел-чырвона-белую стужку на галаву і пасадзіў сабе на плечы. І я глядзела зьверху на гэтых прыгожых людзей і не баялася.

І мне хочацца вось так вось не баяцца ніколі. І хочацца, каб мой бацька нарэшце вывесіў з балкону свой сьцяг.
sheshory

Пра Вераніку

Было гэта даўно. Чатыры гады, мабыць, мінула, пяты пайшоў.
Тым летам я адпачывала ў санаторыі “Журавушка” на Нарачы. Жыла адна, хадзіла на працэдуры адна, у возеры купалася адна, слухала плэер і чытала кніжкі. Ні з кім не размаўляла.
І вось неяк падышла да мяне дзяўчына. Гаворыць:
- Ты тут, гляджу, адна бавіш час. Я таксама. Давай сябраваць.
І яна мне расказала пра тое, як пазнаёмілася тут з хлопцам. Як яны пакахалі адно аднаго. Як ён пазбавіў яе цноты. А пасьля кінуў і зьехаў, не сказаўшы ні слова.
Я паспрабавала суцешыць Вераніку, маўляў, разумею. Але ніфіга я не разумела тады. Бо тады яшчэ нікога не кахала, ніхто не замахваўся на маю цноту і я не глядзела пры бацьках кіно з эратычнымі сцэнамі.
Але Вераніка мне паверыла. І мы сталі зь ёй сябраваць.
А пасьля мы пазнаёміліся з двума хлопцамі: Вовам і Дзімам. І дзякуючы настойлівасьці хлопцаў, Вераніка стала сустракацца з Вовам, а я – зь Дзімам. Праз тыдзень Вераніка ўжо задавальняла фізычныя патрэбы Вовы і начыста забыла пра таго, хто пазбавіў яе цноты.
Скончыўся адпачынак, і мы вярнуліся ў Менск. Хутка нашыя сустрэчы замяніліся тэлефанаваньнямі, тэлефанаваньні - смскамі і, ўрэшце рэшт, мы замаўчалі абедзьве. За тыя рэдкія сустрэчы Вераніка пасьпявала расказаць мне, як яна парвала з Вовам: адзін раз, другі, трэці; як яна стала сустракацца з кімсьці іншым: адзін раз, другі, трэці…
Апошняя смска, якую я ёй даслала, - было віншаваньне з Новым годам. А Вераніка адказала: “Сёлета я выходжу замуж”. Я ўжо разумела тады, як гэта кахаць; як гэта, калі цябе пазбаўляюць цноты; як гэта пакутаваць. Але я не адказала на тую смс. Бо ня ведала, як гэта – спытаць: за каго ты выходзіш замуж? Я ня ведала, як не спытаць: ты кахаеш яго? Я ня ведала, што я мушу казаць.
А цяпер я ня ведаю, як пазваніць і спытаць: “Ну што, ты ўжо выйшла замуж?” Але мне хочацца верыць, што незалежна ад адказу, Вераніка будзе шчасьлівай. І дзесьці ў глыбіні душы, я спадзяюся, што ў яе зьмяніўся нумар тэлефону. І гэта будзе добрым апраўданьнем майму зьнікненьню зь яе жыцьця.
sheshory

Ньюйоркское откровение

І як бы там не было, але на маю думку, нічога лепшага і даражэйшага за гэты верш, я яшчэ не напісала.


И не пишется, и не спится,
Не играется снова роль.
И на самых красивых лицах
Снова слёзы и снова боль.

Дождь по лужам. Он где-то мимо.
Простудился, охрип, озяб.
В этом мире всё объяснимо.
Лишь любовь объяснить нельзя.

Юбка липнет к ногам. И ветер
Уж не в силах всё изменить.
Так бывает на белом свете:
Быть чему-то... или не быть.

А друзья и родные снова
Меня в строчках из писем ждут.
Подбирая за словом слово,
Я сжимаю на сердце жгут.

В этом мире, где выдох каждый
Равнозначен десяткам фраз,
Каждый вдох может стать однажды,
Будто целый большой рассказ.

Я, как Бродский и Маяковский,
Зарисовки строчу в блокнот.
Был объёмным и вдруг стал плоским
Мир созвучных печали нот.

Я в стихах свою жизнь пророчу,
Словно вижу всё наперёд.
Каждый день - это пара строчек,
Каждый стих - это целый год.

Меня любит, быть может, кто-то.
Жаль, не здесь, не сейчас, не он.
Этот мир из иллюзий соткан.
Этот мир - лишь забвенный сон.

Вот и всё. Помечтав немножко,
Я отправлюсь в свой дом родной.
Там, где мама печёт картошку
И зовёт из окна домой.

А сейчас мне опять не спится,
Я закрыть не могу глаза.
И опять на моих ресницах
Отражается мир в слезах.

(25-29.06.2004, Нью-Йорк)
sheshory

Настальгічнае

Калі была ў Вілейцы, шмат думала пра сваё дзяцінства. Яно не было аднолькавым. Яно было і добрым, і дрэнным. Дзяцінства для мяне – у розных рэчах. У дыяфільмах на жоўтых дзьвярах дзіцячага пакоя і драніках па нядзелях, у маміных песьнях і бабуліным сабаку Саргоне, у стрыечным браце і шкляных шарыках каля чыгункі. Маё дзяцінства ў пістонах і згубленай ляльцы, у шашлыках на прыродзе і чырвоным школьным ранцы, у пабітых каленках і поўных кішэнях каштанаў. Я вяртаюся ў дзяцінства, калі знаходжу ў бабулінай ваннай зубны парашок, калі суседскія дзеці крычаць “Алібаба!”, калі спускаю набраную да краёў ваду ў ваньне. Я памятаю, як скакаць па-маліноўску ў рызіначку; я ведаю, што сябрам нельга абыходзіць дрэва з розных бакоў, каб не пасварыцца. Я памятаю, як выглядае сапраўдны Дзед Мароз і як гэта – баяцца навальніцы і страшэнна любіць яе адначасова.
Мы часта гулялі з бацькам у лесе ўздоўж чыгункі. І кожны раз з нецярплівасьцю я чакала, калі праедзе цягнік. І штораз яшчэ здалёк пачынала махаць рукой вялізнай мэханічнай жывёліне. А машыніст адказваў, ён абавязкова адказваў доўгім і гучным гудзеньнем.
Цяпер, калі, едучы ў цягніку, чую гудок, я ведаю, я дакладна ведаю, што дзесьці побач стаіць малое з бацькам і маша рукою, заліваючыся шчасьлівым сьмехам.
krasouki

Прыгожыя матылькі, зь вялікімі белымі крыламі

Кася ведала, што калісьці гэта павінна адбыцца, што людзі не жывуць вечна. І яны абавязкова павінны памерці. Адзін за адным. А ў канцы і сама яна – Кася. Але спачатку памруць старэйшыя за яе: настаўнікі, бацькі...
Бывала ў дзяцінстве, позна ўвечары яна саскоквала з цёплага ложку, бегла да маці, якая разам з бацькам глядзела ў іншым пакоі тэлевізар, прыхілялася да яе грудзей і пачынала плакаць:
- Мама, я памру. Я памру, мама.
- Дурненькая, што ты такое кажаш? Табе яшчэ жыць ды жыць.
- Мама, вы ж з татам таксама памрэце.
- Ну... гэта будзе яшчэ вельмі ня скора.
І Кася вярталася ва ўжо халодны ложак ды засынала, ня думаючы больш пра сьмерць. І бачыла ў снах прыгожых матылькоў зь вялікімі белымі крыламі.
Кася была на пахаваньні ўсяго тры разы. Першы раз, калі памёр бацька аднаклясьніцы Наташы. Collapse )
sheshory

Я - жыцьцярадасны цюлень

- Як ты думаеш, можа, я - такса? - пытаецца ў мяне tovarka.
- Так, - адказваю, - ты - такса. З табой усё проста. А хто я?
- Ты - цюлень, - кажа яна.

Са мной таксама ўсё аказалася проста. Я - вялікі цюлень. Я кладу сваю вялікую галаву на бліскучыя плаўні і засынаю.
Я бачу сон, як чацьвёрты год запар усё той жа хлопчык, што за чатыры гады ня вырас ні на цалю, гуляе ў двары са сваёю маленькаю таксай.

- Ціна, Ціна, Ціна, - кліча гаспадар свайго сабаку.
І я прачынаюся.

- Жэня, ты такая прыгожая. Асабліва калі ўсьміхаесься. Усьміхайся часьцей.
Хм... Хлусіш. Хіба цюлені бываюць прыгожыя? Але я ўсьміхаюся. Бо я - жыцьцярадасны цюлень.

Прыбягаю на факультэт. Бачу яго ў фае. І ўжо з актавай залі дасылаю яму смску: "Ты такі мілы".
Я напісала: "Ты такі мілы". І кропка. Кропка. Я не пісала: "Ты такі мілы. Скажы, што я таксама".
Ён адказвае: "Ты таксама".
Хлусіш.

Нават у хлопца, які працуе на ксеракопіі журфака, ёсьць дзяўчына. Яны таемна сустракаюцца, хаваючыся ад нашых вачэй.
- Ты дзе працуеш?
- На ксеракопіі. Адзін аркуш - 120 рублёў. Адзін бяздарна пражыты дзень - цана дагаворная.

Адзін. Напэўна, цюленям наканавана быць адзінокімі.

І ніякіх гасьцей. У хаце не прыбрана. Харчуюся гематагенам. Гляджу праз вакно на тралейбусы. І адчаго цюлені ня лётаюць, як птушкі?

Гэта не вясновая дэпрэсія. Думаю, я вельмі моцная. І ў тым - мая найвялікшая слабасьць.
sheshory

Пра ўсё адразу

Толькі што вярнулася зь Сьветлагорску. Адразу з дарогі патрапіла на імпрэзу ў Чырвоны касьцёл. Пабачыла там і пазнала ўсіх, каго хацела. Нарэсьце спытала ў Арлова Уладзімера, ці быў ён на Кубку Дэвіса. mirritil, гэта быў ня ён, я памылілася.

Зрэшты, я ж не пра гэта напісаць хацела. Я вось пра што.

daroha, гэта той верш, які я пачала пісаць пад твае сьпевы. Чытай. Табе прысьвячаю.

43,85 КБ


***
Я вітаю цябе, дарога,
Цёплы дождж па халодным бруку.
Дзякуй, дружа, што дзякуй богу
Гэтак шмат вось у гэтым гуку,

Калі дождж разьбівае лужы,
Калі ноч шапаціць лістотай.
Калі подых паветра дужы
Разьдзімае прыроды цноту.

Не зважаю на страх і холад
І шыбую наперад строга.
Я вяртаюся ў родны горад.
Я вітаю цябе, дарога!
sheshory

Любоў, якая прыносіць боль

Цяперашнім і будучым бацькам прысьвячаецца.

“Я ненавіджу яго, ненавіджу!” – яна плакала ў падушку. Цэлую ноч.
На наступны дзень Ірына ня ведала, куды падзець свой позірк. Дзяўчына не магла глядзець бацьку ў вочы. Але чаму? Яна ж ні ў чым не вінаватая. Гэта яму павінна быць сорамна за тое, што зрабіў учора. Аднак ён паводзіў сябе так, быццам нічога ня здарылася. Не заўважаў сінякоў на руках у жонкі, ня бачыў чырвоных ад сьлёз вачэй дачкі. Ён зноў быў ласкавым і клапатлівым. Як і заўсёды пасьля такіх выпадкаў. А ёй было агідна. Агідна ад паветра, якое моцна сьціскала грудзі, ад недарэчнага сьвятла, што лілося праз вокны, ад усяго на сьвеце, нават ад свайго нікчэмнага жыцьця, ад самой сябе.
Сьнедаць разам з бацькамі Ірына не хацела... не магла. Дзяўчына зайшла на кухню заварыць гарбаты, ды толькі парэзала палец нагі аб аскепак разьбітага ўчора бацькам кубка. Так і не пасьнедала. Пайшла ў свой пакой і проста сядзела. Глядзела на сьцяну, на плакаты знакамітасцяў, на іх усьмешкі, а самой хацелася плакаць. Але цяпер яна сябе стрымлівала.
У пакой увайшла маці. Прысела побач на ложак. “Ён вар’ят, – ціха сказала яна. – Мы ня можам больш так жыць.” У галаве Ірыны пачаў грукатаць маленькі малаточак: “Навошта яна мне гэта гаворыць? Навошта?!” Вочы зноў напоўніліся слязамі, яна ўжо не магла іх стрымліваць. Дзяўчына ўскачыла, пабегла да дзьвярэй, гучна грымнула імі і выбегла на двор.
Яна бачыла, як бацька сеў у машыну і паехаў на працу, але дадому ёй вяртацца не хацелася. Толькі праз некалькі гадзін дзяўчына нясьмела адчыніла дзверы кватэры й зноў зайшла ў свой пакой.
Так прайшоў дзень.
А ўвечары... Увечары нехта пазваніў у дзьверы. Адчыніла маці. Ірына пачула абрыўкі слоў незнаёмага мужчыны: “Трапіў у аварыю... На жаль... Мае спачуваньні...” Яшчэ яна пачула, як закрычала маці. Дзяўчына ня вымавіла ні слова... яна не магла. Толькі буйныя сьлёзы пацяклі па яе шчаках.
Гэтую ноч Ірына таксама плакала. А раніцай спаліла ўсе рэчы бацькі. Яна любіла яго. Проста гэтая любоў прыносіла ёй невыносны боль.

(2003)
sheshory

Зімовы верш

Думала, што верш яшчэ ня скончаны. Зьбіралася дапісваць. А цяпер падумала: мабыць, ня трэба.

Ем аранжавую хурму
І костачкі перажоўваю.
Ненавіджу зіму
І піжаму сваю ружовую,
Калі пер’е ў шчаку тыкаецца
І гадзіньнік на вуха цікае...
Немагчыма ня выказацца
Гэтай ноччу, такой ціхаю.